Tổng Hợp

Bài giảng nguyên lý thị giác (phần 2)

Ngày đăng: 08/12/2016, 19:46

Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Tranh người mót lúa, 1857 Tranh sơn dầu Mi-lê Chƣơng 3: Biểu không gian mặt phẳng – phép chiếu Nghiên cứu không gian trình lao động sáng tạo không ngừng người Đối với việc tạo dựng không gian, nhà khoa học phát minh nhiều công cụ để ghi chép không gian cách nhanh chóng xác ống kính máy ảnh, máy quay phim… Trong hội họa vậy, từ lâu người ta tìm nhiều phương pháp để biểu đạt không gian: mầu sắc, sáng tối, đậm nhạt, đường nét kết hợp mầu sắc Khác với ngành khoa học kỹ thuật khác, không gian hội họa thứ không gian ảo, tái lại mặt phẳng Để thực điều người ta dựa vào nguyên tắc phép chiếu hình học, tức phép chiếu in hình vật thể lên mặt phẳng đường chiếu hình học nhằm tìm kiếm cấu tạo tương ứng với hình dạng cấu trúc vật thể không gian Trên thực tế có ba phép chiếu thông dụng, là: – Phép chiếu song song – Phép chiếu vuông góc – Phép chiếu xuyên tâm Khái niệm phép chiếu : – Giả sử ta có mặt phẳng Л – Một điểm S – Một điểm A – Dựng đường AS cắt Л điểm A = Ta thực phép chiếu 38 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện 3.1 Phép chiếu song song: Là phép chiếu mà tia chiếu song song với song song với phương chiếu Biểu diễn lại phép chiếu song song – Cho mặt phẳng Л: gọi mặt phẳng hình chiếu – Một đường thẳng S không song song với Л: gọi hướng chiếu – Giả thiết, có điểm A không gian Qua A vạch đường thẳng AA song song với S: gọi tia chiếu qua A Đường thẳng AA cắt mặt phẳng hình chiếu Л điểm A : goi hình chiếu song song A lên mặt phẳng hình chiếu Л Nếu có hình (H), tập hợp hình chiếu song song điểm thuộc (H) cho hình (H ) gọi hình chiếu song song (H) Trường hợp hướng chiếu S thẳng góc với mặt phẳng Л phép chiếu song song gọi phép chiếu vuông góc Trường hợp ta cho đường thẳng song song đường cắt điểm vô tận phép chiếu song song trường hợp đặc biệt phép chiếu xuyên tâm tâm chiếu vô tận Những bóng ngả đồ vật in lên tường hay lên mặt đất trời nắng cho ta hình dung kết phép chiếu song song Áp dụng phép chiếu này, ta biểu hình khối vật cách ước lệ, tức gây chiều sâu không gây ấn tượng thật không gian mắt ta thường thấy Theo phép chiếu song song hình vào chiều sâu biến dạng theo quy ước: Hình chữ nhật trở thành hình bình hành, hình tròn trở thành hình elip…như ta thường thấy hình học không gian 39 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Trong vẽ kỹ thuật xây dựng người ta thường trình bày theo thể loại để người đọc vẽ dễ dàng hình dung vật thể gọi là: Hình chiếu trục đo Để thực người ta gắn vật thể vào hệ trục Ox, Oy, Oz có trục thẳng đứng hai trục làm thành góc với theo góc độ quy định, kẻ từ điểm mốc vật thể đường song song với ba trục để có cạnh mặt theo ba chiều, cuối phối cảnh vật thể Có loại hình chiếu trục đo thường dùng, mà tên gọi vào góc độ hệ trục 3.1.1 Hình chiếu trục đo thẳng góc đẳng trắc Đẳng: Thứ bậc, Ngang Trắc: Thương xót – Trắc ẩn Chật hẹp – Trắc trở Đo sâu cạn – Trắc địa = Đẳng trắc: Đo trường hợp góc Ba trục Ox Oy, Oz làm với góc 120°, (Một góc 360°/3 = 120°) loại dễ vẽ, gây nhầm lẫn đẹp mắt, với vật thể vuông vắn hình biểu diễn lại xấu dị dạng 3.1.2 Hình chiếu trục đo thẳng góc nhị trắc Nhị: Hai Trắc: Thương xót – Trắc ẩn Chật hẹp – Trắc trở Đo sâu cạn – Trắc địa => Nhị trắc: Đo hai góc Hệ trục gồm trục thẳng đứng hai trục nghiêng với đường nằm ngang góc 7°10 41°25 Với góc độ vậy, hình chiếu cho cảm giác thuận mắt, tránh 40 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện tình trạng chập nét, thường thích hợp cho hình vuông vắn vật thể có nhiều chi tiết 3.1.3 Hình chiếu trục đo xiên góc nhị trắc Hệ trục gồm trục thẳng đứng, trục nằm ngang trục thứ ba nghiêng góc 45° với đường nằm ngang Loại dễ vẽ thích hợp với vật thể có nhiều hình tròn hướng phía trước 3.2 Phép chiếu vuông góc Khái niệm: Là phép chiếu mà tia chiếu song song với song song với phương chiếu S, mà S vuông góc với mặt phẳng hình chiếu Phƣơng pháp: Trong phép chiếu vuông góc, người ta quy ước hệ thống mặt chiếu ba mặt phẳng vuông góc với nhau: Mặt chiếu Л1 thẳng đứng, gọi mặt chiếu đứng Mặt chiếu Л2 nằm ngang, gọi mạt chiếu Mặt chiếu Л3 vuông góc với mặt phẳng tức vuông góc với giao tuyến chúng, gọi mặt chiếu cạnh 41 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Hình 38a Nếu từ điểm hình F kẻ đường thẳng góc xuống mặt phẳng hình chiếu đó, ta hình F1, F2, F3 F theo mặt: mặt bằng, mặt đứng, mặt cạnh Hình 38b Trên ví dụ 38b, mặt chiếu theo trục Ox, Oy, Oz hợp thành hệ thống trục, cho ta hình dung chiều củ vật thể: trục Ox chiều rộng, trục Oy chiều sâu, trục Oz chiều cao Đem dàn hình mặt phẳng, ta vẽ trình bày cấu trúc F theo kích thước Nhìn vào vẽ ta nhận xét vật thể cách tường tận kích thước, hình dáng theo nhiều phía Nếu vẽ biểu diễn thêm mặt cắt ta 42 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện hiểu thêm cấu tạo bên vật thể Đối với vật có kích thước lớn, hình chiếu thu nhỏ lại theo tỉ lệ tương ứng 3.3 Phép chiếu xuyên tâm Khái niệm phép chiếu xuyên tâm – Đối với thụ cảm thị giác hình khối nằm không gian ba chiều biểu đạt lên mặt phẳng hai chiều, phương pháp dựa theo nguyên tắc phép chiếu xuyên tâm, để in hình vật thể lên mặt phẳng đường chiếu hình học – Phép chiếu xuyên tâm phép chiếu tia chiếu qua điểm chọn gọi tâm chiếu Hình chiếu vật thể in lên mặt phẳng gọi mặt phẳng hình chiếu Hình chiếu vật thể mặt phẳng lớn vật (phép duỗi) nhỏ vật (phép co), nói chung bị biến dạng – Vậy phép chiếu xuyên tâm phép chiếu in hình vật thể lên mặt phẳng tia chiếu xuất phát từ điểm Hình 39 3.2 Cơ sở khoa học phép chiếu xuyên tâm * Giả thiết ta có mặt phẳng π gọi mặt phẳng hình chiếu điểm S nằm mặt phẳng hình chiếu π gọi tâm chiếu Nếu ta có điểm A không gian, qua A vạch SA, ta gọi SA tia chiếu ta kéo dài SA cắt mặt phẳng π A , điểm (A ) gọi hình chiếu xuyên tâm A mặt phẳng hình chiếu π 43 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Hình 40a – Tương tự vậy, ta có hình tam giác BCD đứng mặt phẳng π ta kẻ SB, SC, SD kéo dài, cắt mặt phẳng π B , C , D ta có B C D hình chiếu xuyên tâm tam giác BCD mặt phẳng hình chiếu π Trong phép chiếu xuyên tâm có hai phép phép duỗi phép co a Phép duỗi – Khi tâm chiếu đặt xa mặt phẳng hình chiếu vật, ta có hình chiếu lớn vật, gọi phép duỗi Hình 40b b Phép co – Khi tâm chiếu đặt gần mặt phẳng hình chiếu vật, ta có hình chiếu nhỏ vật, gọi phép co 44 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Hình 40c 3.3 Mối quan hệ phép chiếu xuyên tâm với nhìn – Khi quan sát cảnh vật, mắt ta coi tâm chiếu, cảnh vật ta nhìn thấy trước mắt trở thành hình chiếu xuyên tâm vật thể mặt phẳng (tấm kính tưởng tượng) luật xa gần có tên mặt tranh (K) Hình 40d – Hình sơ đồ không gian vật thể in kính tưởng tượng theo nguyên tắc phép chiếu xuyên tâm – Giả sử trước mắt ta cột AB, CD, DF, K kính có thực hình chiếu chúng in kính A B , C D , D F Ta gọi A B , C D , E F hình chiếu xuyên tâm AB, CD, EF – Vậy vẽ cột AB, CD, EF thực tế ta truyền đạt lại hình chiếu xuyên tâm chúng A B , C D , E F mặt phẳng gọi vẽ 3.4 Ứng dụng phép chiếu xuyên tâm hội họa 45 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Ứng dụng hội họa, chất nhìn thể nguyên tắc theo phép chiếu xuyên tâm mà tâm chiếu mắt Nên hội họa vẽ theo lối tả thực biểu phép chiếu Ngày lễ Primavera, 1478 Tranh màu trộn với lòng trắng trứng Xan-đơ-rô Bốt-ti-xen-li Mùa thu vàng, 1895 Tranh sơn dầu Lê-vi-tan Chƣơng 4: Phối cảnh đƣờng nét 4.1 Tìm hiểu khái quát phối cảnh đƣờng nét Phối cảnh đường nét gồm yếu tố quan trọng sở khoa học lý giải cụ thể kết cấu luật xa gần ứng dụng việc tạo dựng không gian mặt phẳng 46 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Thực chất phối cảnh đường nét ứng dụng hình học có liên quan đến việc tìm cấu tạo tương ứng với hình dáng quan hệ vật thể không gian theo quy luật thị giác Phối cảnh đường nét xét phương diện hình học ứng dụng phép chiếu xuyên tâm, với tâm chiếu mắt, đối tượng thực trước mắt, mặt phẳng hình chiếu kính tưởng tượng khoảng mắt ta với đối tượng Còn hình chiếu điều quan sát qua kính tưởng tượng truyền đạt lại mặt phẳng trở thành vẽ Nhưng cần lưu ý, việc truyền đạt lại không gian mặt phẳng trải qua chọn lọc, phân tích kỹ để hình chiếu đường nét hình học Nó tạo khung cho bố cục hay phong cảnh Công việc để hoàn chỉnh vẽ trở thành tác phẩm nghệ thuật công việc người họa sĩ Phối cảnh đƣờng nét gồm hai phần – Phần thứ nhất: Lý giải tất yếu tượng xảy mặt kính phép chiếu thực hiện, tức ghi nhận điều quan sát thực tế – Phần thứ hai: Đưa kết ghi nhận lên vẽ, nói cho tiến hành phép chiếu mặt phẳng để có hình tượng ứng với hình dạng cấu trúc đối tượng không gian Tất nhiên xem xét mối quan hệ chủ thể đối tượng a Mục tiêu – Phối cảnh đường nét vấn đề trọng yếu luật xa gần Yêu cầu sinh viên phải nắm vững khái niệm công dụng hôi họa b nội dung *Tìm hiểu khái quát phối cảnh đƣờng nét – Phối cảnh đường nét phương pháp biểu mặt phẳng cấu tạo đường nét tương ứng với kích thước, hình dạng quan hệ vật thể không gian theo quy luật thị giác – Ta hiểu phối cảnh đường nét loại phối cảnh thực theo nguyên tắc nhìn hay phép chiếu xuyên tâm, biểu nét mặt phẳng 4.2 Điểm nhìn – Như phần nói, thực chất nhìn tuân theo nguyên tắc phép chiếu xuyên tâm mà tâm chiếu mắt Vì ta hiểu mắt đồng thời tâm chiếu, điểm xuất phát tia chiếu hay tia nhìn điểm xuất phát tia nhìn ta quan sát gọi điểm nhìn Trong luật xa gần điểm nhìn có ký hiệu (O) 47 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Muốn đưa hình vuông ABCD phối cảnh, trước hết đồ thức mặt bằng, ta kéo dài hai cạnh chiếu mặt AC BD cho gặp mặt tranh điểm C D đặt điểm đáy tranh hình phối cảnh (S) – Ta tiếp tục kẻ đường chéo vuông góc BC kéo dài đường cho gặp mặt tranh điểm C1 (S) – Khi đưa phối cảnh đường xuất phát từ C D đường chiếu mặt, tất yếu phải gặp điểm (P) Đường xuất phát từ C1 đường đâm xiên 450 so với mặt tranh phải vào điểm cự ly (S) – Khoảng cách từ điểm đến điểm cự ly PD=PO Ta có giao điểm tạo lên góc B góc C hình vuông Từ B C kẻ đường dàn sang phải sang trái để có giao điểm tạo nên góc A góc D hình vuông (S) – Như vậy, ta vẽ xong hình vuông ABCD phối cảnh (S) Vẽ phối cảnh diện hình vuông nằm lệch bên 57 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện 5.1.2 Vẽ phối cảnh góc – Đây trường hợp phối cảnh góc, tức cạnh chân vật không song song với đáy tranh – Giả thiết đồ thức mặt bằng, ta có hình vuông ABCD đặt theo góc độ với mặt tranh, tức cạnh song song với mặt tranh – Trên đồ thức mặt bằng, từ góc hình vuông, ta kẻ đường thẳng góc với mặt tranh điểm A , B , C , D , từ góc hình vuông, ta kẻ đường ngang cắt đường thẳng đứng chạy qua góc D, tạo nên điểm, B1, A1, D1, C1 Các đoạn chuyển sang mặt tranh để tạo đường chéo góc 450 với mặt tranh Rồi đoạn này, ta đặt vào đáy tranh hình phối cảnh 58 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Khi đưa phối cảnh, đường xuất phát từ A , C , B , D đường chiếu mặt tất yếu phải quy tụ vào điểm – Những đường xuất phát cừ C1, D1, A1, B1 đường chéo góc 450 với mặt tranh quy tụ lại điểm cự ly (D) Những đường hai hướng cắt tạo nên giao điểm, từ giao diện này, kẻ đường dàn mặt sang trái tìm đầy đủ góc hình vuông đường chiếu mặt Nối góc với nhau, ta vẽ xong hình vuông ABCD phối cảnh – Trong trường hợp giữ nguyên khoảng cách điểm cự ly để phóng to hình vuông ABCD n lần, ta việc kéo dài PA , PC , PB , PD với khổ giấy cho phép (xn, yn) lấy số đo C1, D1, A1, B1 đặt vào đáy tranh lớn Xn, Yn theo chiều từ phải sang trái cho D trùng với D n nối điểm C1, D1, A1, B1 với P Từ giao điểm kẻ đường dàn mặt sang trái tìm điểm hình vuông đường chiếu mặt 5.2 Vẽ phối cảnh khối lập phƣơng – Khi quan sát hình lập phương, ta nhìn thấy từ đến ba mặt Khi đưa vào phối cảnh, chọn hai dạng sau đây: – Phối cảnh diện: mặt song song với mặt tranh không biến dạng – Phối cảnh góc: mặt hình không song song với mặt tranh biến dạng 59 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện 5.2.1 Vẽ phối cảnh diện a Nhìn thấy mặt Trong trường hợp điểm nằm vào khoảng mặt hộp Ta việc dựng phối cảnh theo phương pháp học, sau bỏ mặt hình hình lập phương rỗng gồm mặt phía lòng Giống trường hợp ta nhìn vào tủ kính hay phòng b Nhìn thấy hai mặt c Nhìn thấy ba mặt Tầm mắt cao thấp điểm lệch phía 60 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện 5.2.2 Vẽ phối cảnh góc Trình tự tiến hành: Dựng đồ thức mặt Coi phối cảnh đáy hình lập phương vẽ xong (như phần vẽ phối cảnh hình vuông) * Vấn đề lại xác định chiều cao hình lập phƣơng – Dựng đường vuông góc SS đáy tranh xy có kích thước cạnh hình vuông đồ thức mặt bằng, nối S S với P, ta SP S P hai đường thẳng song song vào chiều sâu tụ lại điểm – Ta việc từ điểm ABCD dóng ngang cắt SP A1, B1, C1, D1 từ dựng đường thẳng đứng cắt S P A B C D – Từ điểm B C D E dóng ngang phía hình vuông đáy Rồi từ điểm ABCD đáy dựng đường thẳng đứng cắt cho ta điểm đáy hình lập phương là: A B C D * Vẽ phối cảnh hình lập phƣơng phóng to n lần – Coi phối cảnh đáy hình lập phương vẽ xong – Vấn đề lại xác định chiều cao – Ta việc kéo dài PS cắt đáy tranh lớn Sn, kéo dài PS Rồi từ điểm hình vuông An, Bn, Dn dóng ngang, cắt SnP C, D, A, B Phần lại tiếp tục tiến hành phần vẽ phối cảnh hình lập phương nhỏ 5.3 Vẽ phối cảnh hình tròn 61 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Thông thường, vẽ hình tròn, người ta dùng dụng cụ gọi com pa Nhưng phối cảnh, hình tròn đặt mặt phẳng không song song với mặt tranh, phải biến dạng thành hình elip nên dựa vào com pa, mà phải dựa vào hình vuông ngoại tiếp chứa hình tròn Phương pháp phổ biến để vẽ phối cảnh phương pháp điểm 5.3.1 Phương pháp điểm Nhìn vào hình vẽ ta thấy rõ điểm tiếp xúc hình tròn với hình vuông ngoại tiếp là: tiếp điểm với cạnh điểm cắt hai đường chéo Nếu xác định điểm hình vuông, ta dùng tay để vẽ hình tròn không cần com pa – Áp dụng vào phối cảnh thức vậy, khác hình vuông thường biến thành hình vuông phối cảnh hình tròn không hình tròn thường mà có dạng elip với tâm không – Điểm O ta xác định cách nối OE, lấy O làm tâm quay nửa cung tròn có bán kính OE cắt CD O – Rồi từ O hai bên điểm O, ta kẻ đường song song với hai cạnh bên hình vuông lớn ABCD Những giao điểm với đường chéo góc cho ta điểm 5, 6, 7, 5.3.2 Vẽ phối cảnh hình tròn – Sau xác định điểm hình vuông để xây dựng hình tròn, ta vẽ phối cảnh hình tròn trường hợp khác a Hình tròn mặt phẳng nằm, hặoc tầm mắt, điểm hay sang bên – Đây trường hợp miệng giếng, miệng chai lọ, miệng cốc… 62 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Hình tròn gần tầm mắt, bề mặt hẹp lại Nếu trùng với đường tầm mắt, suy biến thành đường thẳng – Những hình tròn có kích thước nối với đường thẳng đứng, trở thành mặt đáy hình trụ b Hình tròn đặt mặt thẳng đứng, tầm mắt – Đây trường hợp bánh xe lăn đường Qua hình vẽ ta thấy: – Hình tròn gần điểm chính, bề mặt lại mỏng lại Nếu điểm đặt giữa, suy biến thành đường thẳng 63 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện c Vẽ cửa sổ tường: Đây trường hợp hình tròn đặt mặt phẳng đứng (giống bánh xe lăn đường) d Vẽ cửa tò vò hành lang vào chiều sâu theo hướng đâm dọc 64 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện 5.4 Vẽ phối cảnh bóng ngả – Tất vật thể đặt ánh sáng mặt trời hya ánh sáng đèn (hoặc nến) phải chịu ảnh hưởng ánh sáng – Ánh sáng chiếu vào vật thể, tạo cho vật thể hai loại bóng là: bóng bóng ngả * Bóng chính: bóng nằm bề mặt vật thể không trực tiếp với ánh sáng (phần tối) * Bóng ngả: bóng vật thể hắt xuống mặt đất, mặt bàn hát sang vật thể khác – Cũng bóng nước, bóng ngả có hình thái cụ thể phản ánh cấu trúc hình dáng vật thể * Vị trí nguồn sáng – Hướng tia sáng tỏa ra, chiếu thẳng vào bề mặt cạnh vật thể 65 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Khi vẽ phối cảnh bóng ngả, ta cần ý vào nguồn sáng để xác định hình thái bóng ngả * Nguồn sáng có hai loại: – Ánh sáng tự nhiên mặt trời – Ánh sáng nhân tạo đèn điện, đèn dầu hay nến 5.4.1 Vẽ bóng ngả nguồn sáng tự nhiên (mặt trời) a Những tia sáng mặt trời chiếu theo mặt phẳng song hành với mặt tranh (các tia chiếu song song với mặt tranh) Trong trường hợp này, mặt trời (tức nguồn sáng) bên phải bên trái ta, làm cho bóng ngả vật thể hắt sang bên trái bên phải b Mặt trời trước mắt ta, bên kai mặt tranh, bên vật thể (trường hợp trái sáng) – Trong trường hợp này, mặt trời trước mặt ta, làm cho bóng ngả vật thể bị hắt phía ta Vật thể bị tối gần hết, thường gọi trái sáng (nghịch quang) – Cần ý: lúc này, tia sáng mặt trời không song song mà trở thành đồng quy vào điểm tụ nguồn sáng S tức mặt trời Để điểm S thực chất điểm tụ tầm mắt tia sáng 66 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện c Mặt trời sau lưng ta, phía trước mặt tranh Trong trường hợp này, mặt trời sau lưng ta, vật thể chiếu sáng bóng ngả hắt phía trước 5.4.2 Vẽ bóng ngả nguồn sáng nhân tạo – Ánh sáng đền hay nến tỏa bốn phía vật thể, mặt tranh 67 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Trong trường hợp này, nguồn sáng (tức đèn hay nến) phía vật thể, bóng ngả hắt xung quanh – Cần ý: Trong trườnghợp này, điểm chiếu nguồn sáng mặt tức S không nằm đường tầm mắt trường hợp trên, mà điểm chân đèn hay nến mặt đáy vật thể – Vẽ bóng ngả đế gỗ đáy vuông khối hình chóp ánh sáng nến – Vẽ bóng ngả bàn ánh sáng nến 5.5 Vẽ phối cảnh bóng nƣớc – Khi vẽ phối cảnh bóng nước cần lưu ý: bóng nước phản ánh hình dáng đảo ngược vật thể, phải tuân theo luật phối cảnh – Muốn xác định chiều cao hình dáng bóng nước vật thể đó, ta cần nắm vững phương pháp vẽ phối cảnh bóng nước Phương pháp 68 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Cũng vấn đề trước, phương pháp vẽ phối cảnh bóng nước phải dần từ trường hợp đơn giản đến phức tạp – Vẽ bóng nước cột AB đứng sát mặt nước – Trong trường hợp này, mặt đất mặt nước ngang (coi bị ngập lụt, không nhìn thất bờ đất) – Cột AB có điểm chân B, điểm chân mặt đất, đồng thời điểm chân mặt nước – Bóng nước cột AB rõ ràng BA AB (BA – AB) – Vẽ bóng nước cột AB đứng sát mép bờ đất – Trong trường hợp này, mặt đất nhìn thấy bờ (coi nước rút) – Cột AB có điểm chân B, điểm chân mặt đất Còn điểm chân mặt nước lúc B Điểm B vừa điểm chân cột AB mặt nước, điểm chân bờ đất mặt nước – Bóng nước cột AB trường hợp B A AB (B A = AB ) – Vẽ bóng nước cột AB đứng bờ đất, thụt vào – Trong trường hợp này, việc tìm điểm chân cột mặt nước B có phức tạp – Cách tìm sau: – Từ điểm B (tức điểm chân cột mặt đất) ta kẻ đường thẳng mặt đất thẳng góc (theo phối cảnh) với cạnh bờ đất, theo hướng hình bình hành theo hướng vào chiều sâu, tiếp tục kẻ đường thẳng đứng theo bề dày bờ đất kẻ đường mặt nước trả lại cột AB kéo dài điểm B Điểm B điểm chân cột AB mặt nước 69 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Cũng trường hợp trên, bóng nước cột AB B A AB (B A = AB ) *Áp dụng : Với phương pháp ta vẽ trường hợp phức tạp – Vẽ bóng nước cột AB đặt thềm gạch có bậc thang xuống nước – Vẽ bóng nước nhà có cột điện bên bờ nước (theo phối cảnh diện) 5.6 Vẽ ngƣời gần xa phối cảnh * Phương pháp: – Đối với tất trường hợp, phương pháp phải dựa vào điểm tụ đường tầm mắt – Giả thiết tranh có nhân vật gần có độ cao AA đứng vị trí A, coi làm chuẩn để tìm độ cao nhân vật khác, cao AA , đứng vị trí khác chiều sâu không gian – Ta chọn điểm tụ (F) đường tầm mắt – Kẻ AF A F (ta AF A F đường thẳng song song vào chiều sâu không gian) – Ta dựa đường để xác định chiều cao nhân vật vị trí khác không gian * Áp dụng – Từ phương pháp đây, ta vận dụng vào trường hợp cụ thể, từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp 70 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện 5.6.1 Vẽ người cao đứng mặt bằng, vị trí khác Ta vẽ theo hai trường hợp – Đường tầm mắt cao đầu người – Đường tầm mắt thấp đầu người Ta thấy: – Nếu đỉnh đầu người thứ thấphơn đường tầm mắt đỉnh đầu tất người khác phải thấp đường tầm mắt Nếu cá biệt có người cao đường tầm mắt người phải đứng mô đất hay bục cao… – Nếu đỉnh đầu người thứ cao đường tầm mắt đỉnh đầu tất người khác phải cao đường tầm mắt Nếu cá biệt có người thấp đường tầm mắt người phải ngồi xuống đứng hố… 5.6.2 Vẽ người cao thấp khác đứng mặt bằng, vị trí khác – Giả thiết tranh có nhân vật cao thấp khác nam với độ cao AA , nữ với độ cao BB trẻ em với độ cao CC – Trước hết, ta phải đặt nhân vật đứng cạnh nhau, phương pháp điểm tụ bất kỳ, ta tạo hình tam giác lồng vào nhau, có chung đỉnh ĐTBK đáy độ cao nhân vật tức AA , BB , CC – Dựa vào hình tam giác này, ta tìm độ cao nhân vật vị trí quy định phối cảnh 5.6.3 Vẽ người cao nhau, đứng vị trí cao thấp khác nhau, lên dốc, xuống dốc – Trường hợp này, phải dựa vào phương pháp điểm tụ – Nếu trường hợp người đứng vị trí cao thấp khác chuyển nhân vạt cao xuống thấp (nếu nhân vật gần nhất) tìm độ cao nhân vật thấp – Nếu trường hợp người lên dốc, xuống dốc phải dựa vào điểm tụ tầm mắt, lấy nhân vật gần làm chuẩn 71 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông […]… Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện c Vẽ cửa sổ trên một bức tường: Đây là trường hợp hình tròn đặt trên mặt phẳng đứng (giống như bánh xe đang lăn trên đường) d Vẽ những cửa tò vò trong một hành lang đi vào chiều sâu theo hướng đâm dọc 64 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền… kích thước của nhóm đối tượng 49 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Khoảng cách chính: độ cao của điểm nhìn – Hai yêu cầu này phải luôn luôn được duy trì trong khi tiến hành bài vẽ phối cảnh – Nếu không thực hiện đúng thì hình vẽ sẽ méo mó, sai lệch, không thuận mắt 4.7 Mặt tranh Khái niệm.. .Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện 4.3 Trƣờng nhìn – Trường nhìn là phạm vi (giới hạn) không gian mà mắt nhìn thấy được khi ta quan sát từ một vị trí cố định và giữ nguyên hướng nhìn Ta hình dung từ mắt tỏa ra một hình chóp và ta chỉ nhìn thấy những vật thể nằm trong… Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện c Mặt trời ở sau lưng ta, phía trước mặt tranh Trong trường hợp này, mặt trời ở sau lưng ta, vật thể được chiếu sáng và bóng ngả hắt về phía trước 5.4.2 Vẽ bóng ngả nguồn sáng nhân tạo – Ánh sáng đền hay nến tỏa bốn phía trên vật thể, trong mặt tranh 67 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài. .. học chuyên dùng cho phối cảnh đường nét và chỉ có ý nghĩa toán học đơn thuần Với góc độ phối cảnh, đường 51 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện chân trời trong tranh được xem là ảnh hay hình chiếu của chân trời Khi đã trở thành hình phối cảnh thì đường chân trời biến thành đường tầm mắt trên… được tính đến những hiện tượng thay đổi do ta ngẩng lên, cúi xuống hoặc lùi ra xa để ngắm tranh 4.9 Điểm tụ 52 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Khái niệm về điểm tụ – Ta biết rằng, các hàng gạch lát cũng như các cạnh bàn, cạnh ghế và lề đường, đều có dạng song song, nhưng khi nhìn chúng trong… nằm ngang trong phối cảnh thì điểm tụ bao giờ cũng nằm ở đường chân trời, kể cả ở trên hay dưới tầm mắt 53 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện b Đối với những đường xiên, không thuộc mặt bằng, cũng không song song với mặt tranh thì điểm tụ sẽ ở trên hoặc dưới đường chân trời (tùy theo hướng… bằng ra đồ thức phối cảnh trong phần vẽ phối cảnh hình vuông, hình lập phương… 4.11 Điểm cự ly và điểm đo 54 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện -Điểm cự ly là điểm tụ của những đường nằm trên các mặt bằng đi vào chiều sâu làm thành góc 450 với mặt tranh Điểm cự ly là một cặp đặt ở hai bên điểm… thất bằng những ô vuông để tiện xếp đặt và trang hoàng Dựng phối cảnh hình tròn trước hết phải biết cách vẽ 55 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện phối cảnh hình vuông rồi sau đó căn cứ vào một số điểm chuẩn trên hình vuông đó để vẽ phối cảnh của hình tròn Dựng phối cảnh sàn lát gạch vuông hoặc… song song với đáy tranh – Giả thiết trên đô thức mặt bằng, ta có hình vuông ABCD đặt theo hướng chính diện 56 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin và Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Muốn đưa hình vuông ABCD ra phối cảnh, trước hết trên đồ thức mặt bằng, ta kéo dài hai cạnh chiếu mặt AC và BD cho gặp mặt tranh tại các điểm C và … Với góc độ vậy, hình chiếu cho cảm giác thuận mắt, tránh 40 Bộ môn Truyền thông Đa phương tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương… – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện Hình 40a – Tương tự vậy, ta có hình tam giác BCD đứng mặt phẳng π ta kẻ SB, SC, SD… tiện – Đại học Công nghệ thông tin Truyền thông Bài giảng Nguyên lý thị giác – Ngành Truyền thông Đa phương tiện – Ứng dụng hội họa, chất nhìn thể nguyên tắc theo phép chiếu xuyên tâm mà tâm chiếu

Xem Thêm :   Top 2 Khóa Học Thiết Kế Kiến Trúc Nhà Dân Dụng Học Thiết Kế Nhà – Lingocard.vn

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Nội Thất

Xem thêm :  Hướng dẫn cắt may nẹp lưng liền

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button